تعهدات مالک و سازنده در قرارداد مشارکت در ساخت
تعهدات مالک و سازنده در قرارداد مشارکت در ساخت چیست + نکات قانونی
قرارداد مشارکت در ساخت زمانی شکل می‌گیرد که مالک و سازنده برای احداث، نوسازی یا تکمیل یک ساختمان با یکدیگر توافق می‌کنند. مالک معمولاً ملک یا زمین را به‌عنوان آورده وارد پروژه می‌کند و سازنده نیز بر اساس توافق، سرمایه، تخصص، مدیریت و عملیات اجرایی پروژه را بر عهده می‌گیرد.
اما موفقیت یک قرارداد مشارکت در ساخت فقط به تعیین درصد سهم مالک و سازنده محدود نمی‌شود. یکی از مهم‌ترین بخش‌های قرارداد، مشخص کردن دقیق تعهدات مالک و سازنده در مشارکت در ساخت است.
اگر معلوم نباشد مالک دقیقاً چه کاری باید انجام دهد، سازنده چه هزینه‌هایی را پرداخت می‌کند، چه کسی مسئول اخذ مجوزهاست، ملک چه زمانی باید تحویل شود، عملیات ساخت چه زمانی باید به پایان برسد و در صورت تخلف هر طرف چه ضمانت اجرایی وجود دارد، حتی یک پروژه مناسب نیز می‌تواند به اختلاف حقوقی منجر شود.
در این مقاله مهم‌ترین وظایف مالک و سازنده در قرارداد مشارکت در ساخت را بررسی می‌کنیم و توضیح می‌دهیم هنگام تنظیم قرارداد باید چه نکاتی را در نظر گرفت.
چرا تعیین تعهدات مالک و سازنده در قرارداد مشارکت در ساخت مهم است؟
در مقاله قرارداد مشارکت در ساخت چیست بصورت کامل در مورد ماهیت آن بحث کردیم اما در این مقاله میخواهیم بررسی کنیم که در قراردادهای مشارکت در ساخت، هر یک از طرفین آورده و مسئولیت‌هایی دارند.
مالک ممکن است زمین یا ملک را در اختیار پروژه قرار دهد و سازنده هزینه‌ها و عملیات ساخت را بر عهده بگیرد؛ اما همین توضیح کلی برای یک قرارداد حرفه‌ای کافی نیست.
برای مثال، اگر مشخص نشده باشد که:
- چه کسی هزینه تخریب را پرداخت می‌کند؟
- چه کسی مسئول اخذ پروانه ساخت است؟
- بدهی‌های قبلی ملک با چه کسی است؟
- مالک چه زمانی باید ملک را تخلیه کند؟
- هزینه اسکان مالک در دوران ساخت با چه کسی است؟
- چه کسی مسئول خرید مصالح است؟
- سازنده چه زمانی باید پروژه را تحویل دهد؟
- در صورت تأخیر چه اتفاقی می‌افتد؟
احتمال اختلاف افزایش پیدا می‌کند.
مطابق مواد ۲۱۹ تا ۲۲۱ قانون مدنی، قراردادهای صحیح برای طرفین لازم‌الاتباع هستند و تعهدات قراردادی می‌توانند برای متعهد مسئولیت ایجاد کنند. بنابراین شفافیت تعهدات در متن قرارداد اهمیت اساسی دارد.
تعهدات مالک در قرارداد مشارکت در ساخت
تعهدات مالک بسته به پروژه متفاوت است، اما معمولاً چند محور اصلی دارد.
۱. ارائه مدارک و اسناد ملک
مالک باید مدارک لازم برای بررسی و اجرای پروژه را در اختیار سازنده قرار دهد.
این مدارک ممکن است شامل مواردی مانند:
- سند مالکیت
- مدارک هویتی مالک یا مالکان
- پایان کار، در صورت وجود
- مدارک مربوط به ملک
- مدارک مورد نیاز برای امور شهرداری
- سایر اسناد لازم برای انجام امور اداری
باشد.
اگر ملک چند مالک داشته باشد، وضعیت مالکیت و نحوه حضور و امضای اشخاص ذی‌حق نیز باید از ابتدا مشخص شود.
۲. اعلام وضعیت واقعی ملک
مالک باید وضعیت حقوقی و واقعی ملک را برای سازنده روشن کند.
برای مثال باید مشخص باشد که ملک:
- در رهن است یا خیر؛
- بازداشت دارد یا خیر؛
- دارای معارض است یا خیر؛
- بدهی یا تعهد خاصی دارد یا خیر؛
- محدودیت ثبتی یا حقوقی دارد یا خیر.
این موضوع برای سازنده اهمیت زیادی دارد، زیرا ممکن است وجود یک محدودیت حقوقی باعث توقف پروژه یا ایجاد هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده شود.
بنابراین بهتر است وضعیت ملک پیش از امضای قرارداد بررسی و در قرارداد نیز به‌صورت شفاف درج شود.
۳. تحویل ملک به سازنده در موعد مقرر
یکی از اصلی‌ترین تعهدات مالک، تحویل ملک در زمان توافق‌شده است.
سازنده بدون در اختیار داشتن ملک نمی‌تواند عملیات تخریب، گودبرداری و ساخت را آغاز کند.
بهتر است تحویل ملک با یک صورتجلسه کتبی انجام شود و تاریخ دقیق تحویل مشخص باشد.
همچنین وضعیت ملک در زمان تحویل، کلیدها، انشعابات، تخلیه ساختمان و سایر موارد مرتبط بهتر است در صورتجلسه درج شوند.
تأخیر مالک در تحویل ملک می‌تواند باعث تأخیر در شروع پروژه شود؛ بنابراین بهتر است آثار این تأخیر نیز در قرارداد مشخص شود.
۴. همکاری در اخذ مجوزها و امور اداری
در بسیاری از پروژه‌ها، انجام امور اداری و اخذ مجوزهای مربوط به ملک به همکاری مالک نیاز دارد.
ممکن است سازنده برای پیگیری امور شهرداری، تخریب و نوسازی یا سایر امور اداری به وکالت کاری از مالک نیاز داشته باشد.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
وکالت کاری نباید با انتقال مالکیت اشتباه گرفته شود.
حدود اختیار سازنده باید دقیقاً مشخص شود؛ یعنی معلوم باشد وکالت برای چه کاری، تا چه زمانی و با چه محدودیت‌هایی اعطا می‌شود.
این موضوع به‌خصوص در قراردادهایی که انتقال سند یا حقوق مرتبط با واحدهای آینده مطرح است، اهمیت بیشتری دارد.
۵. تعیین تکلیف بدهی‌ها و تعهدات قبلی ملک
یکی از مواردی که باید قبل از شروع پروژه مشخص شود، وضعیت بدهی‌ها و تعهدات قبلی ملک است.
برای مثال باید مشخص شود:
- عوارض قبلی شهرداری
- بدهی‌های مرتبط با ملک
- مالیات‌های مربوط به دوره قبل
- بدهی قبوض
- تعهدات اشخاص ثالث
- مشکلات ثبتی یا حقوقی
بر عهده چه کسی است.
این موضوع را نباید به عبارت کلی «هزینه‌های ملک بر عهده مالک است» یا «کلیه هزینه‌ها بر عهده سازنده است» محدود کرد.
هر هزینه مهم بهتر است به‌صورت مشخص تعیین تکلیف شود.
۶. همکاری برای انتقال یا تنظیم اسناد طبق قرارداد
اگر طرفین توافق کرده باشند که در مراحل مشخصی از پروژه، انتقال رسمی یا اقدامات ثبتی انجام شود، مالک باید مطابق شرایط قرارداد همکاری کند.
اما این همکاری باید به شکل دقیق در قرارداد نوشته شود.
برای مثال ممکن است طرفین توافق کنند انتقال سهم سازنده متناسب با پیشرفت پروژه انجام شود.
یا شرایط دیگری برای انتقال رسمی تعیین شود.
مهم این است که زمان، میزان، شرط و ضمانت اجرای این انتقال‌ها مشخص باشد و صرفاً به یک توافق شفاهی اکتفا نشود.
تعهدات سازنده در قرارداد مشارکت در ساخت
تعهدات سازنده معمولاً گسترده‌تر است؛ زیرا بخش مهمی از عملیات اجرایی و مالی پروژه بر عهده او قرار می‌گیرد.
البته این موضوع به قرارداد بستگی دارد و نمی‌توان یک فهرست ثابت را برای تمام پروژه‌ها در نظر گرفت.
از مهم‌ترین تعهدات سازنده می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. تأمین سرمایه و هزینه‌های توافق‌شده ساخت
یکی از مهم‌ترین تعهدات سازنده، تأمین هزینه‌هایی است که طبق قرارداد بر عهده او قرار گرفته است.
این هزینه‌ها ممکن است شامل مواردی مانند:
- تخریب
- گودبرداری
- مصالح
- دستمزدها
- پیمانکاران
- تجهیزات
- تأسیسات
- هزینه‌های اجرایی
- بخشی از عوارض و مجوزها
- هزینه‌های تکمیل ساختمان
باشد.
اما نکته مهم این است که عبارت «تمام هزینه‌ها بر عهده سازنده است» به‌تنهایی کافی نیست.
بهتر است فهرست هزینه‌ها در قرارداد مشخص شود تا بعداً درباره مسئول پرداخت آنها اختلاف ایجاد نشود.
۲. پیگیری مجوزها و امور فنی پروژه
در صورتی که طبق قرارداد این مسئولیت بر عهده سازنده باشد، او باید مراحل لازم برای اخذ مجوزها و پیشبرد امور فنی پروژه را پیگیری کند.
این موضوع می‌تواند شامل:
- پروانه ساخت
- مجوزهای مربوط به تخریب
- نقشه‌ها
- امور مهندسی
- هماهنگی با عوامل فنی
- سایر مجوزهای مورد نیاز
باشد.
قانون پیش‌فروش ساختمان نیز در تعریف اصلاح‌شده خود، قراردادهایی را که مالک رسمی زمین با شخص دیگری برای مشارکت در ساخت منعقد می‌کند در قلمرو این قانون قرار داده است؛ بنابراین موضوع مشارکت در ساخت از نظر حقوقی نیازمند توجه به مقررات مرتبط است.
۳. اجرای ساختمان مطابق مشخصات قرارداد
سازنده باید پروژه را مطابق مشخصاتی که طرفین توافق کرده‌اند اجرا کند.
این مشخصات می‌تواند شامل مواردی مانند:
- نقشه
- تعداد طبقات
- متراژ تقریبی
- نوع نما
- تأسیسات
- آسانسور
- کف‌سازی
- کابینت
- درب‌ها
- شیرآلات
- سیستم گرمایش و سرمایش
- سایر مصالح و تجهیزات
باشد.
به همین دلیل توصیه می‌شود پیوست مشخصات فنی و مصالح نیز در قرارداد تهیه شود.
این کار باعث می‌شود اختلاف درباره اینکه «منظور طرفین از کیفیت مناسب چه بوده است» کاهش پیدا کند.
۴. رعایت زمان‌بندی اجرای پروژه
زمان یکی از مهم‌ترین موضوعات در قرارداد مشارکت در ساخت است.
قرارداد باید مشخص کند:
پروژه چه زمانی آغاز می‌شود؟
هر مرحله چه مدت زمان دارد؟
ساختمان چه زمانی باید تکمیل شود؟
تحویل نهایی چه زمانی انجام می‌شود؟
همچنین اگر سازنده بدون دلیل موجه از برنامه زمانی عقب افتاد، باید وضعیت خسارت یا سایر ضمانت‌های قراردادی مشخص باشد.
به همین دلیل، تعیین یک تاریخ کلی مانند «ساختمان در اسرع وقت ساخته خواهد شد» برای یک قرارداد مهم مناسب نیست.
۵. رعایت اصول فنی و ایمنی
سازنده و عوامل اجرایی پروژه باید الزامات فنی و ایمنی مرتبط با عملیات ساختمانی را رعایت کنند.
این موضوع خصوصاً در پروژه‌هایی مانند:
- تخریب
- گودبرداری
- اسکلت
- عملیات تأسیسات
- کار در ارتفاع
اهمیت بیشتری دارد.
همچنین بهتر است در قرارداد مشخص شود مسئولیت‌های مربوط به عوامل اجرایی، پیمانکاران و بیمه‌های مورد نیاز چگونه مدیریت خواهد شد.
۶. استفاده از مصالح مورد توافق
اگر در قرارداد نوع و کیفیت مصالح مشخص شده باشد، سازنده باید مطابق همان توافق عمل کند.
یکی از مشکلات رایج در پروژه‌ها زمانی ایجاد می‌شود که قرارداد صرفاً عباراتی مانند:
«استفاده از مصالح مرغوب»
را ذکر کند.
«مرغوب» می‌تواند برای طرفین برداشت‌های متفاوتی داشته باشد.
بهتر است در صورت اهمیت موضوع، مشخصات فنی مصالح تا حد امکان دقیق‌تر در قرارداد یا پیوست آن نوشته شود.
۷. پرداخت بلاعوض در صورت توافق
در برخی قراردادهای مشارکت در ساخت، سازنده متعهد می‌شود مبلغی را تحت عنوان بلاعوض به مالک پرداخت کند.
اگر چنین توافقی وجود دارد، باید موارد زیر مشخص شود:
- مبلغ دقیق
- زمان پرداخت
- تعداد مراحل پرداخت
- نحوه پرداخت
- ضمانت اجرای تأخیر
این موضوع نباید صرفاً به یک توافق شفاهی محدود شود.
۸. تحویل پروژه در زمان مقرر
تعهد سازنده فقط ساخت ساختمان نیست؛ تحویل پروژه مطابق شرایط قرارداد نیز اهمیت دارد.
باید مشخص شود تحویل نهایی شامل چه مواردی است.
برای مثال:
- تکمیل واحدها
- تکمیل مشاعات
- آماده بودن تأسیسات
- پارکینگ
- انباری
- آسانسور
- انشعابات
- رفع نواقص
باید متناسب با پروژه تعیین تکلیف شود.
تعهدات مشترک مالک و سازنده
همه مسئولیت‌ها را نمی‌توان فقط در دو ستون «مالک» و «سازنده» قرار داد.
برخی امور نیازمند همکاری دو طرف هستند.
برای مثال:
همکاری در امور اداری
هر طرف باید در محدوده تعهد خود برای پیشرفت امور پروژه همکاری کند.
ارائه اطلاعات صحیح
اطلاعات نادرست درباره ملک، هزینه‌ها یا توانایی اجرای پروژه می‌تواند زمینه اختلاف ایجاد کند.
رعایت توافقات قراردادی
طرفین باید تعهدات خود را مطابق قرارداد انجام دهند.
تنظیم الحاقیه در صورت تغییرات مهم
اگر مشخصات پروژه به شکل اساسی تغییر کرد، بهتر است تغییرات در قالب توافق مکتوب ثبت شود.
اگر مالک به تعهدات خود عمل نکند چه می‌شود؟
فرض کنید مالک:
- ملک را در موعد مقرر تحویل ندهد؛
- مدارک لازم را ارائه نکند؛
- برای امور ضروری همکاری نکند؛
- برخلاف قرارداد اقدام کند.
در این شرایط، وضعیت حقوقی موضوع به مفاد قرارداد و قوانین حاکم بستگی دارد.
به همین دلیل بهتر است برای تعهدات مهم مالک نیز ضمانت اجرا تعیین شود.
این نکته مهم است که قرارداد مشارکت در ساخت نباید فقط برای سازنده جریمه و ضمانت اجرا تعیین کند؛ تعهدات مالک نیز باید متناسب با اهمیت آنها دارای ضمانت اجرای روشن باشند.
اگر سازنده به تعهدات خود عمل نکند چه می‌شود؟
این حالت از مهم‌ترین نگرانی‌های مالکان است.
برای مثال سازنده ممکن است:
- پروژه را دیر شروع کند؛
- پروژه را متوقف کند؛
- از برنامه زمانی عقب بیفتد؛
- از مصالح مورد توافق استفاده نکند؛
- هزینه‌های توافق‌شده را پرداخت نکند؛
- ساختمان را ناقص تحویل دهد؛
- برخلاف قرارداد اقدام به انتقال یا واگذاری حقوق کند.
در چنین مواردی، قرارداد باید ضمانت اجرای مناسب داشته باشد.
این ضمانت می‌تواند حسب توافق و شرایط قانونی شامل وجه التزام، تضمین، حق مطالبه خسارت یا سایر راهکارهای قراردادی باشد.
در قانون مدنی نیز تخلف از تعهد، در شرایط مقرر قانونی می‌تواند موجب مسئولیت خسارت شود.
نحوه نگارش تعهدات مالک و سازنده در قرارداد مشارکت در ساخت
یکی از مهم‌ترین اصول، تبدیل تعهدات کلی به تعهدات قابل اندازه‌گیری و قابل اثبات است.
مثلاً به جای:
«سازنده موظف است پروژه را سریعاً به پایان برساند.»
بهتر است قرارداد مشخص کند:
- شروع پروژه چه تاریخی است؟
- پایان پروژه چه تاریخی است؟
- مراحل اجرای پروژه چیست؟
- برای هر مرحله چه زمانی تعیین شده؟
- در صورت تأخیر چه ضمانت اجرایی وجود دارد؟
یا به جای:
«سازنده باید از مصالح خوب استفاده کند.»
مشخص شود:
- نوع مصالح چیست؟
- مشخصات فنی چیست؟
- برند یا استاندارد مورد نظر چیست؟
- در صورت تغییر مصالح چه شرایطی وجود دارد؟
هرچه تعهد دقیق‌تر باشد، اجرای آن و بررسی تخلف از آن نیز آسان‌تر خواهد بود.
جدول خلاصه تعهدات مالک و سازنده در قرارداد مشارکت در ساخت
| تعهد مالک | تعهد سازنده |
|---|---|
| ارائه مدارک ملک | تأمین هزینه‌های توافق‌شده |
| تحویل ملک در موعد مقرر | اخذ و پیگیری مجوزهای مورد توافق |
| همکاری در امور اداری | اجرای عملیات ساخت |
| تعیین تکلیف بدهی‌های قبلی طبق قرارداد | تأمین مصالح و تجهیزات |
| همکاری در امور ثبتی | رعایت مشخصات فنی |
| همکاری برای انتقال‌های مورد توافق | رعایت زمان‌بندی |
| پرداخت هزینه‌های تعیین‌شده در قرارداد | رعایت الزامات فنی و ایمنی |
| انجام تعهدات قراردادی | تحویل پروژه مطابق قرارداد |
این جدول نمونه کلی است و جایگزین تعیین دقیق تعهدات در قرارداد هر پروژه نیست.
مهم‌ترین اشتباه در تنظیم تعهدات طرفین
بزرگ‌ترین اشتباه این است که طرفین تصور کنند نوشتن چند عبارت کلی مانند:
«مالک ملک را تحویل می‌دهد و سازنده ساختمان را می‌سازد»
برای تنظیم یک قرارداد مشارکت در ساخت کافی است.
در یک پروژه واقعی، ده‌ها سؤال وجود دارد که باید پاسخ آنها مشخص باشد.
مثلاً:
اگر پروانه ساخت دیر صادر شد چه کسی مسئول است؟
اگر هزینه ساخت افزایش پیدا کرد چه می‌شود؟
اگر مالک ملک را دیر تحویل داد چه اثری بر مدت قرارداد دارد؟
اگر سازنده پروژه را متوقف کرد چه ضمانتی وجود دارد؟
اگر مصالح توافق‌شده در بازار موجود نبود چه باید کرد؟
اگر متراژ یا تعداد واحدها تغییر کرد سهم طرفین چگونه محاسبه می‌شود؟
این جزئیات است که یک قرارداد حرفه‌ای را از یک متن عمومی و کوتاه جدا می‌کند.
قبل از امضای قرارداد مشارکت در ساخت این موارد را بررسی کنید
پیش از امضای قرارداد، بهتر است یک چک‌لیست حداقل شامل این موارد تهیه شود:
درباره مالک
- وضعیت سند مشخص است؟
- همه مالکان مشخص شده‌اند؟
- ملک بدهی یا محدودیت حقوقی دارد؟
- زمان تحویل ملک مشخص است؟
- تعهدات مالک دقیقاً نوشته شده است؟
درباره سازنده
- آورده و سرمایه سازنده مشخص است؟
- هزینه‌های بر عهده او مشخص شده؟
- زمان‌بندی پروژه مشخص است؟
- کیفیت ساخت مشخص شده؟
- تضمین‌های لازم پیش‌بینی شده است؟
درباره خود پروژه
- سهم طرفین مشخص است؟
- واحدهای متعلق به هر طرف مشخص است؟
- پارکینگ و انباری تعیین تکلیف شده؟
- مشخصات مصالح وجود دارد؟
- شرایط تأخیر مشخص است؟
- شرایط فسخ و ضمانت اجرا روشن است؟
آیا باید همه تعهدات مالک و سازنده در قرارداد مشارکت در ساخت نوشته شوند؟
اصل مهم این است که تعهدات مؤثر و مهم پروژه نباید به توافق شفاهی واگذار شوند.
قانون مدنی در ماده ۲۲۰ علاوه بر تعهدات تصریح‌شده در قرارداد، آثار ناشی از عرف و قانون را نیز مورد توجه قرار داده است؛ با این حال، برای کاهش اختلاف، بهتر است موارد مهم و مورد توافق طرفین تا حد امکان صریح و روشن در قرارداد درج شوند.
به‌خصوص درباره موضوعاتی مانند هزینه‌ها، زمان‌بندی، کیفیت ساخت، انتقال سند، تضمین‌ها، بلاعوض، تقسیم واحدها و ضمانت اجرای تخلف بهتر است قرارداد ابهام نداشته باشد.
جمع‌بندی؛ تعهدات مالک و سازنده در مشارکت در ساخت
تعهدات مالک و سازنده در قرارداد مشارکت در ساخت باید متناسب با شرایط واقعی پروژه تعیین شوند.
مالک معمولاً وظایفی مانند ارائه مدارک، تحویل ملک، همکاری در امور اداری و انجام تعهدات مالی و ثبتی مورد توافق را بر عهده دارد.
سازنده نیز معمولاً مسئول تأمین سرمایه و هزینه‌های مورد توافق، پیگیری امور اجرایی، اجرای ساختمان، تأمین مصالح، رعایت مشخصات فنی، رعایت زمان‌بندی و تحویل پروژه است.
اما نکته اصلی این است که هیچ فهرست واحدی را نمی‌توان بدون بررسی پروژه روی همه قراردادهای مشارکت در ساخت اعمال کرد. حتی منابع تخصصی حوزه مشارکت نیز تأکید می‌کنند که تعهدات دقیق باید متناسب با توافق مالک و سازنده در قرارداد مشخص شود.
بنابراین هنگام تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت بهتر است به جای استفاده از یک متن کلی، تعهدات هر دو طرف، زمان انجام آنها، نحوه اثبات انجام تعهد و ضمانت اجرای تخلف به‌صورت روشن مشخص شود.
اگر به دنبال متن آماده هستید، می‌توانید نمونه قرارداد مشارکت در ساخت PDF و Word را در ایران کارگاه بررسی کنید و نسخه کامل قرارداد را دریافت نمایید.
سوالات متداول
مهم‌ترین تعهد مالک در مشارکت در ساخت چیست؟
تحویل به‌موقع ملک و انجام همکاری‌ها و تعهداتی که طبق قرارداد بر عهده مالک گذاشته شده، از مهم‌ترین تعهدات اوست.
مهم‌ترین تعهد سازنده در مشارکت در ساخت چیست؟
اجرای پروژه مطابق مشخصات، زمان‌بندی و تعهدات مالی و فنی مندرج در قرارداد از مهم‌ترین وظایف سازنده است.
آیا هزینه ساخت همیشه بر عهده سازنده است؟
خیر. نحوه پرداخت هزینه‌ها باید در قرارداد مشخص شود و نمی‌توان یک قاعده واحد برای تمام پروژه‌ها در نظر گرفت.
اگر سازنده در ساخت تأخیر کند چه می‌شود؟
آثار تأخیر به مفاد قرارداد، علت تأخیر و مقررات قابل اعمال بستگی دارد؛ بنابراین بهتر است مدت پروژه و ضمانت اجرای تأخیر از ابتدا دقیقاً مشخص شود.
آیا تعهدات مالک هم باید ضمانت اجرا داشته باشد؟
بله. اگر تعهد مالک برای اجرای پروژه ضروری است، بهتر است ضمانت اجرای آن نیز در قرارداد متناسب با اهمیت تعهد تعیین شود.
مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
3 دیدگاه
به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.